مهم‌ترین مناقشه در کلیسای اولیه در رابطه با آموزهٔ نجات، مناقشهٔ پلاجیوسی بود. نتیجهٔ این نزاعِ قرن پنجمی، همهٔ مباحث بعدی در این زمینه را - تا خودِ مناقشات نجات‌شناختیِ اصلاحات قرن شانزدهم - شکل داد.

شورای دُرت مناقشهٔ آرمینیوس را به طور رسمی در کلیساهای اصلاح‌شدهٔ هلند حل‌وفصل کرد،

کتاب‌ مقدس با آفرینش آسمان‌ها و زمین آغاز می‌شود (پیدایش ۱-۲)، و با آفرینش آسمان‌ها و زمینی نو پایان می‌یابد (مکاشفه ۲۱-۲۲).