چرا نجات‌شناسی اصلاح‌شده اهمیت دارد

همان‌گونه که در سراسر این مجموعهٔ کوتاه مقالات دیدیم، حفظ یک نجات‌شناسیِ وفادار به کتاب مقدس امری بدیهی و تضمین‌شده نیست. در عهد عتیق، بسیاری از اسرائیلیان ماهیت عهد موسایی را به‌درستی درک نکردند و به درکی شریعت‌گرایانه از نجات فرو غلتیدند؛ دیگران نیز به بت‌پرستیِ آشکار دچار شدند. پولس در دوران خدمت خود با شگفتی ابراز کرد کسانی که خود او تعلیمشان داده بود، چگونه به‌سرعت به سوی «انجیلی دیگر» روی ‌آوردند (غلاطیان 6:1).

در کلیسای نخستین، پلاجیونیزِم و نیمه‌پلاجیونیزِم به مشکلی بدل شد که هرگز به طور کامل ریشه­کن نشد. هرچند هر دو در ابتدا محکوم شدند، اما تا قرن‌های چهاردهم و پانزدهم، نیمه‌پلاجیونیزِم به دیدگاه غالب تبدیل گردید و برخی حتی به پلاجیونیزِم تمام‌عیار گرایش می‌یافتند. تحت تاثیر اندیشه‌های گوناگون بت‌پرستانه، نجات به‌تدریج به‌ عنوان ارتقای طبیعت انسانی درک شد؛ که از طریق اجرای آیین­های مقدس (ساکرامِنت‌ها) توسط کاهنانِ دستگذاری‌شدۀ کلیسای کاتولیک روم تحقق می‌یافت. این نظام نجات‌شناختیِ کلیسایی-آیینی در طول قرون وسطی کاملا جایگزین نجات‌شناسیِ کتاب‌مقدسی شد. امروز آموزهٔ کتاب‌مقدسیِ پارساشمردگی همچنان مورد حمله، انکار یا بازنگری قرار می‌گیرد.

۱. نجات‌شناسی اصلاح‌شده اهمیت دارد، زیرا وفاداری به تعالیم کتاب مقدس را حفظ می‌کند.

این آموزه بر تمایز میان نجات به واسطۀ اعمال و نجات به واسطۀ فیض تاکید و اصرار می‌ورزد. این دیدگاه، ردّ قاطعانۀ آگوستینیِ اندیشه‌های پلاجیوسی و نیمه‌پلاجیوسی را حفظ می‌کند. همچنین درک هستی­شناختی از پارساشمردگی را - که به درون کلیسای کاتولیک روم خزیده بود - رد کرد و به درکی عهدی و کتاب‌مقدسی از فیض رهایی‌بخشِ خدا بازگشت.

۲. نجات‌شناسی اصلاح‌شده اهمیت دارد، زیرا ریشه در دهه‌ها تلاش تفسیریِ ژرف و گسترده توسط صدها الهیدان و خادم اصلاح‌شده دارد.

این دیدگاه حاصل پیشنهادِ ناگهانیِ یک «اینفلوئنسر» بدون اندیشهٔ عمیق نبود. دهه‌ها تلاشِ دقیق تفسیری منجر به الهیاتِ عهدیِ جامعی گردید که تفاوت میان وضعیتِ پیش از سقوط و پس از سقوط را به‌روشنی تبیین نمود. این تلاش‌ها کلیسا را واداشت تا تمایز کتاب‌مقدسی میان اعمال و فیض، و میان شریعت و انجیل را به یاد آورد.

۳. نجات‌شناسی اصلاح‌شده همچنین اهمیت دارد، زیرا با هر موضع الهیاتی دیگری ارتباط تنگاتنگ دارد.

این دیدگاه پیوندهای کتاب‌مقدسی میان آموزهٔ تثلیث، ارادهٔ ازلی الهی، آفرینش، مشیت، آموزهٔ انسان و سقوط، شخص و عمل مسیح، اِعمال نجات در نظم نجات (ordo salutis)، کلیسا و آیین­های مقدس آن، و ایام آخر را حفظ می‌کند. برخلاف نجات‌شناسی آرمینیوسی، به عنوان مثال، نجات‌شناسی اصلاح‌شده ناسازگاری‌ها و تناقض‌های درونی را وارد نظام الهیاتی خود نمی‌کند. در این دیدگاه، پدر قصدی دربارهٔ نجات ندارد که با قصد پسر کاملا متفاوت باشد.

۴. در نهایت، نجات‌شناسی اصلاح‌شده اهمیت دارد، زیرا خودِ انجیل اهمیت دارد.

همهٔ پسران و دختران آدم و حوا مرده در گناه، دشمنان خدا و بدون امید زاده می‌شوند، مگر آنکه خدا کاری انجام دهد. اما خوشبختانه او در شخص و عمل عیسای مسیح کاری انجام داد. و اکنون ما فرا خوانده شده‌ایم تا این خبر خوش را اعلام کنیم. پولس این خبر خوش را در رسالهٔ نخست به قرنتیان چنین خلاصه می‌کند:

«زیرا من آنچه را که به من رسید، چون مهمترین مطلب به شما سپردم: اینکه مسیح مطابق با کتب مقدّس در راه گناهان ما مرد، و اینکه دفن شد، و اینکه مطابق با همین کتب در روز سوّم از مردگان برخاست، و اینکه خود را بر کیفا ظاهر کرد و سپس بر آن دوازده تن. پس از آن، یک بار بر بیش از پانصد تن از برادران ظاهر شد که بسیاری از ایشان هنوز زنده‌اند، هرچند برخی خفته‌اند. سپس بر یعقوب ظاهر شد و بعد بر همۀ رسولان» (اول قرنتیان 3:15-­7).

عیسی تنها راه نجات برای انسان گم‌شده است:

«عیسی گفت: من راه و راستی و حیات هستم؛ هیچ‌کس نزد جز به واسطۀ من، نزد پدر نمی‌آید» (یوحنا 6:14).

چنانکه شورای دُرت توضیح می‌دهند:

«این وعدهٔ انجیل است که هر که به مسیح مصلوب ایمان آورد، هلاک نخواهد شد، بلکه حیات جاودان خواهد داشت. این وعده، همراه با فرمان توبه و ایمان، باید به همهٔ ملت‌ها و مردمانی که خدا به رضامندیِ نیکوی خود انجیل را نزد ایشان می‌فرستد، اعلام و اظهار شود» (فصل دومِ آموزه، اصل پنجم).

نجات‌شناسی اصلاح‌شده اهمیت دارد، زیرا ما را وامی‌دارد این انجیل کتاب‌مقدسی را حفظ کنیم و به ما کمک می‌کند از دام‌های فراوانی که در طول قرون، کلیسا را وسوسه کرده‌اند، دوری جوییم.

جلال تنها از آنِ خداست — Soli Deo Gloria