سامسون که بود؟

سامسون دوازدهمین، آخرین و برجسته‌­ترین داور در کتاب داوران به شمار می‌رود، همان‌گونه که در داوران باب‌های ۱۳ تا ۱۶ ثبت شده است (داوران 13-16)، خاندان او از قبیلۀ دان بودند (داوران ۲:۱۳). به عنوان یک داور، سامسون دو نقش عمده داشت: نخست، به عنوان مقام رسمی و نمایندۀ عهد موسوی عمل می‌کرد؛ دوم، به عنوان نمونه‌ای از مسیح خدمت نمود. این ادعا که سامسون نمونه‌ای از مسیح است، از دو راه تایید می‌شود: نخست، همۀ داورانِ کتاب داوران به اقتضای جایگاه و وظیفه‌شان، به عنوان نمونه‌هایی از مسیح به تصویر کشیده شده‌اند. دوم، جزئیات خاص زندگی سامسون او را هم به یحیای تعمیددهنده - به عنوان پیشرو پادشاهی که می‌آمد - پیوند می‌دهد و هم به ابزار نجات خدا برای رهایی قوم اسرائیل از ستم گناهشان و تسلط ملت‌های پیرامون.

سامسون، مانند همۀ داوران برجستۀ کتاب داوران، به سبب خودِ منصب داوری، به عنوان نمونه‌ای از مسیح معرفی می‌شود. داوران به عنوان جانشینان یوشع شناخته می‌شوند (داوران ۱:۱؛ 10-6:2؛ ۱۶:۲)، و یوشع خود نیز جانشین موسی به عنوان میانجی عهد موسوی بود (تثنیه ۲۳:۳۱؛ ۹:۳۴؛ یوشع ۱:۱–۹). یکی از نویسندگان چنین خلاصه می‌کند:

«بنابراین، داوران به عنوان جانشینان موسی و یوشع، به جامع‌ترین معنا، واسطه‌های عهد بودند؛ عهدی که در مرکز آن پرستش انحصاری خدا و اطاعت از راه‌های او قرار داشت.»

در دومین مقدمهٔ کتاب داوران، کارکرد پنج‌گانۀ منصب داوری بیان شده است (داوران6:3-6:2). این افراد:

         •        به وسیلۀ خداوند برانگیخته می­شدند (داوران ۱۶:۲؛ ۱۸:۲)،

         •        به روح خداوند مجهز می­گردیدند (داوران ۱۸:۲؛ نیز ۱۰:۳؛ ۱۴:۴؛ ۳۴:۶؛ ۲۹:۱۱؛ ۲۵:۱۳؛ ۶:۱۴؛ ۱۹:۱۴؛ ۱۴:۱۵)،

         •        تا قوم خدا را نجات دهند (داوران ۱۶:۲؛ نیز ۹:۳)،

         •        آرامش سرزمین را فراهم سازند (داوران ۱۸:۲؛ نیز ۱۱:۳؛ ۲۸:۸)،

         •        و وفاداری اسرائیل به عهد را ترویج دهند (داوران 17:2-­19).

تمام این جنبه‌ها از منصب داوری در کتاب داوران، ما را به شخص و کار عیسای مسیح در عهد جدید هدایت می‌کند. عیسی:

         •        از سوی پدر برانگیخته شد (یوحنا 36:5-­37؛ رومیان ۴:۶؛ غلاطیان ۱:۱)،

         •        به وسیلۀ روح تجهیز شد (متی ۱۶:۳؛ ۱۸:۱۲)،

         •        برای نجات قوم خدا آمد (متی ۲۱:۱؛ اول یوحنا ۱۴:۴)،

         •        تا آرامی عطا ‌کند (متی 28:11-­29)،

         •        و اطاعت قوم خدا را تضمین ‌نماید (رومیان ۱۹:۵).

علاوه بر خودِ منصب داوری، جزئیات زندگی سامسون او را هم به عنوان پیشرو پادشاهی که می‌آمد و هم به عنوان نمونه‌ای از آن پادشاه معرفی می‌کند. خداوند به سامسون در داوران چنین ماموریتی داد:

«به نجات اسرائیل از دست فلسطینیان آغاز خواهد کرد» (داوران ۵:۱۳).

از این رو، سامسون به داوود پادشاه پیوند می‌خورد؛ کسی که آنچه سامسون با رهایی قوم اسرائیل از فلسطینیان آغاز کرده بود را به پایان رساند (اول سموئیل ۱۷؛ دوم سموئیل ۱:۷).

به عنوان پیشرو برای آمدن داوود پادشاه، نویسندگان اناجیل عهد جدید از روایت زندگی سامسون در کتاب داوران به عنوان الگویی برای شرح زندگی یحیای تعمیددهنده - پیشرو دیگر پادشاه داوودی آینده - بهره بردند. شباهت­های قابل توجه عبارت‌اند از:

•  هر دو روایت با داستان تولدی مشابه آغاز می‌شوند (داوران ۱۳؛ لوقا 5:1-25). 
• هر دو مادر نازا بودند (داوران ۲:۱۳؛ لوقا ۷:۱).
•  هر دو از پیش از تولد از شراب و مسکرات منع شدند (داوران 5-3:13؛ لوقا ۱۵:۱). 
• در هر دو مورد، فرشتۀ خداوند خبر تولد را اعلام می‌کند (داوران ۳:۱۳؛ لوقا ۱۱:۱). 
• هر دو پدر در پذیرش این خبر دچار تردید شدند (داوران 17-16:13؛ لوقا 20-18:1). 
• هر دو روایت، ماموریت آن فرد را بیان می‌کنند (داوران ۵:۱۳؛ لوقا 17-16:1). 
• بعدها، هر دو - سامسون و یحیای تعمیددهنده - توسط زنان خیانت دیدند (دلیله و دختر هیرودیا) و این خیانت به مرگ ایشان انجامید (داوران ۱۶؛ متی 12-1:14). 
• و در نهایت، هر دو پیشروِ پادشاهی بودند که آرامشی بزرگ‌تر برای قوم خدا فراهم می‌کرد (دوم سموئیل ۱:۷؛ متی ۲۸:۱۱).

همچنین سامسون توسط کسانی که دوستشان داشت مورد خیانت واقع شد و به وسیلۀ قوم خود به دشمن تسلیم گردید. کارهای قدرتمندانۀ او و پیروزی‌هایش بر دشمن، به وسیلۀ روح خداوند ممکن می­گردید. در واقع، کار روح خدا چهار بار دربارۀ سامسون ذکر شده است؛ بیش از هر داور دیگری در کتاب داوران (داوران ۲۵:۱۳؛ ۶:۱۴؛ ۱۹:۱۴؛ ۱۴:۱۵). با وجود شکست‌های گوناگون در زندگی‌اش - که نیاز او به کسی بزرگ‌تر از او را نشان می‌داد - سامسون تا پایان زندگی خود به ماموریتش برای شکست فلسطینیان وفادار ماند. در مرگ خود، بزرگ‌ترین پیروزی‌اش را به دست آورد؛ پیروزی‌ای که در بستر تحقیر و ضعف ظاهری رخ داد، و نمایش نهایی قوت حقیقی بود.

در کتاب داوران، سامسون نمونه‌ای از مسیح است، نه نمونه‌ای از من و شما. سامسون و عیسی هر دو نجات­دهنده می­باشند، در حالی که ما کسانی هستیم که نیازمند نجات هستیم. بِری وِب دربارۀ اهمیت زندگی سامسون چنین می‌نویسد:

«تولد او پیشاپیش به وسیلۀ فرشته­ای اعلام شد. لقاح او معجزه‌آسا بود. به دست قوم خود طرد شد. رهبران قومش او را بستند و به اربابان بت‌پرست سپردند (13:16). کار نجات‌بخش او در مرگش به کمال رسید؛ مرگی که در آن، داجون را فرو ریخت و بنیانی برای رهایی‌ای نهاد که در آینده به طور کامل آشکار خواهد شد. به بیان دیگر، در این شخصیت بعید - شاید واضح‌تر از هر جای دیگر در عهد عتیق - سیمای امور آینده را مشاهده می‌کنیم.»

سامسون که بود؟

«سامسون نمونه‌ای از مسیح بود و همچنان هست» (عبرانیان 40-32:11).