چگونه مزامیر صعود را بخوانیم

«مزامیر صعود» عنوان پانزده مزمور (۱۲۰-۱۳۴) است که در کتاب پنجم مزامیر قرار دارند. این مزامیرِ صعود - «بالا رفتن» - در واقع مجموعه‌ای بودند که مردان و زنان اسرائیل هنگام سفر به اورشلیم برای سه عید زیارتی سالانه یعنی پِسَح، هفته‌ها (پنتیکاست) و خیمه‌ها آنها را می‌خواندند یا می‌سرودند (خروج ۱۴:۲۳-۱۷؛ تثنیه ۱۶:‏۱۶).

ما نیز مانند نیاکان خود در ایمان، در سفری زیارتی هستیم. سفر ما از میان این جهان سقوط‌کرده به سوی اورشلیم جدید است. در طول این مسیر دشوار و گاه خطرناک، مزامیر راهنمایی حکیمانه و خوراکی غنی برای جان ما فراهم می‌کنند.

اگر این مزامیر برای کمک به ما در این سفر نوشته شده‌اند، پس چگونه باید آنها را بخوانیم؟ پنج راهنما می‌تواند در داشتن آغازی خوب به ما کمک کند:

۱. هر مزمور را چند بار بخوانید و ساختار اصلی آن را مشخص کنید

از آنجا که این مزامیر به صورت شعر عبری نوشته شده‌اند، لازم است با اصول تفسیر این نوع ادبیات آشنا شوید. ویژگی‌هایی مانند ساختار موازی‌سازی سطرها و روابط گوناگون میان سطرهای یک مزمور به شما کمک می‌کند معنای اساسی آن را بهتر درک کنید. توجه به ساختار شعری، نقطهٔ آغاز خوبی برای فهم هر مزمور است.

۲. تصاویری را که در این مزامیر آمده‌اند درک کنید

برای تفسیر یک تصویر شعری باید به سه پرسش پاسخ دهید:

            1.   موضوع اصلی بحث چیست؟

            2.  مزمورنویس از چه تصویری برای توصیف آن استفاده می‌کند؟

            3.  شباهت میان موضوع و تصویر در چیست؟

دو تصویر برجسته در مزمور ۱۳۳ دیده می‌شود که موضوع آن وحدت قوم خدا است.

نخست، تصویر روغن:

«اینک چه خوش و چه دلپسند است که برادران به یکدلی با هم به سر برند! همچون روغن خوشبو بر سر است، که بر ریش فرود می‌آید؛ بر ریش هارون، که تا به یقۀ ردایش فرود می‌آید» (مزمور ۱:۱۳۳-۲).

اگر اتحاد موضوع است و روغن تصویر، بنابراین نقطهٔ شباهت چیست؟ روغنی که داوود به آن اشاره می‌کند روغن مقدس مسح است (خروج ۲۲:۳۰-۳۸). این روغن بسیار خوشبو بود و رایحه­ای دلپذیر داشت. به همین گونه، وحدت در میان قوم خدا فضایی خوشبو و دلنشین می‌آفریند.

تصویر دوم شبنم است:

«و همچون شبنمِ حِرمون است که بر کوه‌های صَهیون فرود می‌آید؛ زیرا آنجا خداوند برکت خود را امر فرموده است، حیات را، تا ابدالآباد» (مزمور ۳:۱۳۳).

همان‌گونه که شبنم به چمنزار طراوت و تازگی می­بخشد، ایمانداران نیز هنگامی که در دل و فکر برای کار خدا متحد باشند، تازگی و طراوت روحانی را تجربه می‌کنند.

۳. این مزامیر را به عنوان مکاشفه‌ای از عیسای مسیح بخوانید

دو راهنمای نخست بر ویژگی‌های ادبی تمرکز داشتند، اما این راهنما توجۀ ما را به بُعد الهیاتی معطوف می‌کند.

عیسی گفت:

«تمام آنچه در تورات موسی و کتب انبیا و مزامیر دربارهٔ من نوشته شده است، باید به حقیقت پیوندد» (لوقا ۴۴:۲۴).

مزامیر دربارهٔ مسیح سخن می‌گویند. معمولا خوانندگان درک این حقیقت را در مزمور ۱ آسان می‌یابند، زیرا عیسی همان مرد مبارک کلام است. در مزمور ۲۲ او آن رهاشده است و در مزمور ۲۳ او شبان نیکو است.

اما در مزامیر صعود عیسی را کجا می‌یابیم؟

او را در راه اورشلیم می‌بینیم، در حالی که این مزامیر را همچون زائری وفادار می‌سراید. از دوازده سالگی، زمانی که نخستین بار برای عید پِسَح به اورشلیم رفت (لوقا ۴۱:۲-۵۱)، نجات‌دهنده به طور منظم در اعیاد زیارتی شرکت می‌کرد (یوحنا ۱۳:۲؛ ۴:۶؛ ۱:۷-۲۴؛ ۱:۱۳).

وقتی زمان مصلوب شدنش نزدیک شد، عیسی مصمم شد راه اورشلیم را برای پِسَح در پیش گیرد (لوقا ۵۱:۹). او زائری استوار بود، هرچند می‌دانست که وفاداری‌اش به رنج و مرگ خواهد انجامید (لوقا ۲۱:۹-۲۲).

پس هنگامی که این مزامیر را می‌خوانید، از خود بپرسید:

عیسی چگونه این مزامیر را می‌سرود؟ و این مزامیر چگونه مرا به سرودن دربارهٔ مسیح هدایت می‌کنند؟

۴. پس از شناخت زمینهٔ مزمور، به کاربرد آن بیندیشید

راهنمای چهارم ما را از بحث ادبی و الهیاتی به کاربرد شخصی هدایت می­کند.

خود را به جای یک اسرائیلی تصور کنید که در راه شهر مقدس است و از خود بپرسید:

            • برای من چه معنایی دارد که زائری وفادار در راه اورشلیم جدید باشم؟

            •  چگونه باید از میان موانعی که در مسیرم قرار می‌گیرند عبور کنم؟ (مزمور ۱:۱۲۱)

            •  انتظار و شادی پرستش در زندگی من باید چگونه باشد؟

۵. نقش جمعی قوم خدا را در این مزامیر درک کنید

هنگامی که اسرائیلیان برای اعیاد به اورشلیم می‌رفتند، به صورت گروهی سفر می‌کردند. مریم و یوسف وقتی در بازگشت از پِسَح متوجه شدند عیسی همراهشان نیست، در ابتدا نگران نشدند، زیرا گمان می‌کردند او در میان جمعیت زائران در راه شمال است (لوقا ۴۳:۲-۴۴).

اگرچه هر یک از ما زائری در این سفر هستیم، اما تنها سفر نمی‌کنیم. بنابراین باید:

            •  یکدیگر را تشویق کنیم (مزمور ۱:۱۲۲)،

            •  به خیر و صلاح همراهان خود اهمیت دهیم (مزمور ۸:۱۲۲)،

            •  بدانیم که همه با سختی‌هایی روبه‌رو هستیم (مزمور ۲:۱۲۳-۴)،

            •  و از شادی این همراهی با یکدیگر لذت ببریم (مزمور ۱۳۳).

مزامیر صعود به ما یادآوری می‌کنند که زندگی مسیحی سفری زیارتی است؛ سفری که در آن با کلام خدا تغذیه می‌شویم، در جماعت ایمانداران تقویت می‌گردیم و چشم به شهر آسمانی می‌دوزیم.