سه نکته که باید دربارهٔ رسالهٔ عبرانیان بدانید

یکی از راه‌های درک نکات اساسی رسالهٔ عبرانیان، بررسی سهم تعیین‌کنندهٔ آن در سه حوزهٔ مهم از تعلیم الهیاتی است:

۱. رسالۀ عبرانیان برای درک الهیاتِ عهد، بسیار مهم است

می‌توان گفت رسالهٔ عبرانیان، مهم‌ترین نامهٔ عهد جدید برای درک الهیات عهد در کتاب مقدس است. درک ما از عهدهای کتاب مقدس، صرف نظر از هر دیدگاهی که دربارهٔ عهدهای کتاب‌مقدسی داشته باشیم، به طور چشمگیری از تفسیر رسالهٔ عبرانیان تاثیر می‌پذیرد. این کتاب، هدف عهد عتیق و رابطهٔ آن با عهد جدید را بررسی می‌کند و مانند یک لنزِ تفسیری برای خواندن عهد عتیق عمل می‌کند.

برخی خوانندگان ممکن است به‌اشتباه تصور کنند که عبرانیان، عهد عتیق را بی‌ارزش جلوه می‌دهد، اما حقیقت کاملا برعکس است. جلال عهد جدید زمانی بیشترین درخشش را دارد که عهد عتیق با تمام شکوه خود - با وجود موقتی بودنش - دیده شود. این تقابل در بسیاری از استدلال‌های «اگر/آنگاه… پس…» دیده می‌شود (مانند عبرانیان ۱:۲-۴‏؛ ۱۳:۹-۱۴؛ ۲۵:۱۲‏).

رسالهٔ عبرانیان نشان می‌دهد که عهد جدید، عهد عتیق را لغو نمی‌کند، بلکه آن را به کمال می‌رساند. این حقیقت، شیوهٔ خواندن تمام کتاب مقدس را شکل می‌دهد. عبرانیان به ما نشان می‌دهد که کتاب مقدس، خود، کتاب مقدس را تفسیر می‌کند. نباید عهد عتیق و عهد جدید را در برابر یکدیگر قرار دهیم، بلکه باید آنها را در رابطهٔ درستشان ببینیم: سایه و حقیقت، وعده و تحقق.

نویسندهٔ عبرانیان با اشتیاق بر این نکته تاکید می‌کند که زندگی در دوران عهد جدید، امتیازی باشکوه و مسئولیتی سنگین است (عبرانیان ۲:۱-۳). از آنجا که ما زیر ادارهٔ عهدی برتر زندگی می‌کنیم (عبرانیان ۶:۸) - عهدی که حتی «بی‌عیب» خوانده شده است (عبرانیان ۷:۸-۸) - مسئولیت‌ها نیز بزرگ‌تر هستند. هشدارها جدی‌تر، وعده‌ها شیرین‌تر و انتظارات بالاترند. این عهدی موقتی نیست، بلکه عهدی ابدیاست (عبرانیان ۲۰:۱۳).

رسالهٔ عبرانیان با دقت فراوان ادعای پولس رسول را در دوم قرنتیان ۲۰:۱ تایید می‌کند:

«همهٔ وعده‌های خدا در مسیح "آری" است.»

آن عهد واحدِ فیض که با تدبیرهای گوناگون خود در ادوار مختلف، با آمدن مسیح به شکوفایی کامل رسیده است. و این، از دید نویسندهٔ عبرانیان، همه چیز را دگرگون می‌کند. هنگامی که رسالۀ عبرانیان را می‌خوانید، به جلال عهد جدید توجه ویژه­ای داشته باشید.

۲. رسالۀ عبرانیان برای درک مسیح‌شناسی بسیار مهم است

عهد جدید، به سبب واسطهٔ خود چنین باشکوه است. اگر ایمان وسیلهٔ بهره‌مندی از برکات عهد فیض‌آمیز خداست (همان‌گونه که همیشه بوده است)، پس موضوع آن ایمان باید قادر باشد بار کامل ایمان ما را بر دوش گیرد.

رسالهٔ عبرانیان به‌روشنی برتری مطلق مسیح را به عنوان حقیقت همهٔ سایه‌های عهد عتیق، و برترین موضوع ایمان و پرستش ما، تثبیت می­کند.

در این رساله جایی برای تصویری کوچک یا محدود از عیسی وجود ندارد. او «فروغِ جلالِ خدا و مظهرِ کامل ذات او» است (عبرانیان ۳:۱)؛ همان کسی که جهان را با کلام قدرت خود نگاه می‌دارد. او پسر ازلی خداست، برتر از فرشتگان، بزرگ‌تر از موسی و کاهن اعظم نهایی و بزرگ که خود را یک‌بار برای همیشه قربانی کرده است.

او نسبت به همه چیز برتر است؛ از فرشتگان گرفته تا مقام‌های بزرگی که خود خدا در عهد عتیق برقرار کرده بود: انبیا، کاهنان و پادشاهان.

خداوند، عیسای مسیح جوهر عهد جدید است؛ عهدی که، همان‌گونه که دیدیم، از عهد عتیق برتر است (عبرانیان ۲۲:۷). رسالهٔ عبرانیان تاکید می‌کند که زندگی مسیحی نوعی معنویت مبهم نیست، بلکه وفاداری مشخص و عهدی به این مسیح باشکوه است که از اتحاد روحانی ما با او سرچشمه می‌گیرد.

بنابراین، او باید موضوع محبت ما، لنگر امید ما و مرکز ایمان ما باشد. هنگامی که عبرانیان را می‌خوانید، جلال عیسای مسیح را ببینید.

۳. رسالۀ عبرانیان برای درک کلیساشناسی نیز بسیار مهم است

این بینش کلیساشناسی، شاید برای خوانندگان امروزی کمتر از تاکیدات مسیح‌شناسی و عهدی عبرانیان آشکار باشد، اما به همان اندازه حیاتی است. نویسندهٔ عبرانیان تنها به نسل بیابان در عهد عتیق به عنوان یک ارجاع تاریخی نگاه نمی‌کند، بلکه هویت و موجودیت کلیسا را در همان چهارچوب بیابانی تعریف می‌کند.

این هویت صرفا تشبیهی نیست، بلکه الگوشناختی (typological) است؛ یعنی کلیسا امروز تنها شبیه اسرائیل در بیابان نیست، بلکه در واقع ادامهٔ همان قوم زائر در عهد جدید است.

زبان زائری، سراسر رسالهٔ عبرانیان را پر کرده است:

«در اینجا شهری ماندگار نداریم، بلکه مشتاقانه در انتظار آن شهر آینده هستیم» (عبرانیان ۱۴:۱۳).

نویسنده خوانندگان خود را - که وسوسه می‌شوند به آسایش‌ها و نظام عهد عتیق بازگردند - ترغیب می­کند که همچون غریبان و تبعیدیانی که در راهِ میهنِ حقیقی خود هستند، پایداری کنند.

این تصویر از کلیسا به‌ویژه در فصل‌های ۳ و ۴ آشکارتر است. به کلیسا هشدار داده می‌شود که مانند نسل سرکش بیابان، دل خود را سخت نسازد (عبرانیان ۷:۳-۸). آن نسل به سبب بی‌ایمانی در بیابان مردند.

اما عبرانیان هشدارهای جدی خود را با تشویق‌های نیرومند همراه می‌کند. وعدهٔ ورود به آرامیِ خدا همچنان باقی است (عبرانیان ۱:۴)، و این آرامی در مسیح یافت می‌شود؛ در کاهن اعظم ما که با ضعف‌های ما همدردی می‌کند (عبرانیان ۱۵:۴).

بنابراین کلیسا جماعت عهدی‌ای است که با پایداری، پرستش و امیدی رو به آینده مشخص می‌شود. کلیسا در بیابان گرد مسیح جمع شده، با کلام او تغذیه می‌شود و به سوی اورشلیم آسمانی پیش می‌رود.

اما رسالهٔ عبرانیان ما را حتی عمیق‌تر می‌برد. این کتاب یکی از باشکوه‌ترین تصاویر پرستش آسمانی را در تمام کتاب مقدس به ما ارائه می‌دهد؛ و این نیز درک ما از کلیساشناسی را شکل می‌دهد.

در فصل ۱۲، نویسنده تقابل میان کوه سینا و کوه صهیون را به اوج می‌رساند. او می‌گوید ما به هراس‌های سینا نزدیک نشده‌ایم، بلکه به صهیون، «شهر خدای زنده، اورشلیم آسمانی» آمده‌ایم.

و چه کسانی آنجا با ما هستند؟

            •           «بی‌شمار فرشتگان در اجتماع جشن‌»،

            •           «جماعت نخست‌زادگان»،

            •           «خدا، داور همه»،

            •           و «عیسی، واسطهٔ عهد جدید» (عبرانیان ۲۲:۱۲-۲۴).

این صرفا رؤیایی مربوط به آینده نیست، بلکه واقعیتی در زمان حاضر است. کلیسا - هر بار که در پرستش گرد هم می‌آید - به این مجمع آسمانی بالا برده می­شود. کلیسای مبارز با کلیسای پیروز متحد می‌شود در نوعی پیش‌نمایش عهدی که بر خون عهد ابدی استوار است (عبرانیان ۲۰:۱۳).

وقتی رسالهٔ عبرانیان را می‌خوانید، به جلال کلیسا توجه نمایید.

خواندن رسالۀ عبرانیان با توجه به این سه موضوع، نه تنها به درک پیام همین یک کتاب کمک خواهد کرد، بلکه به درک سایر شصت‌وپنج کتاب از کتاب مقدس نیز یاری خواهد رساند.