آیا عیسی الگوی ماست؟

«مسیح برای شما رنج کشید و سرمشقی گذاشت تا بر آثار قدمهای وی پا نهید» (اول پطرس ۲۱:۲).

از یک جهت، پاسخ آسان است. آیا عیسی الگوی ماست؟ بله. عیسی الگوی ماست؛ اما نه فقط الگوی ما، و تقلید از او بنیان ایمان ما نیست.

عمل منحصربه­فرد فدیه‌بخشِ مسیح

پطرس پیش از آنکه بنویسد عیسی «سرمشقی گذاشت تا بر آثار قدمهای وی پا نهید»، ابتدا اعلام می‌کند که «مسیح برای شما رنج کشید»؛ یعنی به گونه‌ای که ما هرگز نمی‌توانیم برای دیگران رنج بکشیم.

هنگامی که عیسی بر صلیب رنج کشید، «گناهان ما را در بدن خود حمل کرد»؛ او با زخم‌های خویش، زخم‌های ما را شفا داد (اول پطرس ۲۴:۲). این ما بودیم که همچون گوسفندان گمراه شده بودیم، و او با عمل منحصربه­فرد خویش ما را از گناه فدیه داد تا در قدوسیت زندگی کنیم (اول پطرس ۲۵:۲).

عیسی در زندگی، مرگ و رستاخیز خود، برای ما - کسانی که به واسطۀ ایمان با او متحد شده‌اند - کاری انجام داد که ما نه برای خود و نه برای دیگری هرگز قادر به انجامش نبودیم. ما نمی‌توانیم بمیریم تا گناهکاران دیگر را از پیامد جاودانی گناهشان نجات دهیم. اما عیسی، چون خودِ خدا و انسانِ کامل بود، خویشتن را به جای گناهکاران بر صلیب تقدیم کرد.

مسیح برای ما، یعنی برای همهٔ ایمانداران به او، رنج کشید.

اوج چهار انجیل در همین حقیقت نهفته است: عیسی کاری را برای ما انجام می‌دهد که ما قادر به انجامش برای خود نیستیم. هدف اصلی اناجیل این نیست که صرفا آنچه عیسی انجام داد را تقلید کنیم، بلکه - همان‌گونه که یوحنا به‌وضوح می‌نویسد - ایمان آوردن به عیسی است:

«اینها نوشته شد تا ایمان آورید که عیسی همان مسیح، پسر خداست، و تا با این ایمان، در نام او حیات داشته باشید» (یوحنا ۳۱:۲۰).

تقلید از مسیح به عنوان شاگردان او

اما چه گنج عظیمی‌اند اناجیل، برای کسانی که می‌خواهند بر آثار قدم‌های عیسی پای نهند! هستهٔ اصلیِ کار نجات‌بخش او تکرارنشدنی است، اما زندگی انسانی، سخنان و اعمال او سرشار از اموری هستند که می‌توان از آنها پیروی کرد.

او نیز همچون ما حقیقتا انسان بود؛ انسانی که در جسم و خون زندگی می‌کرد، در برابر مقاومت گناهکاران و جریان این جهان سقوط‌کرده ایستادگی می‌نمود، و می‌کوشید پدر خود را جلال دهد.

عیسی هم کفارهٔ منحصربه­فرد ماست و هم الگوی کامل زندگی مسیحی.

خودِ عیسی نیز پیروانش را فرا خواند تا از او بیاموزند و در قدم‌هایش راه بروند. او در متی ۲۹:۱۱ می‌گوید:

«یوغ مرا بر دوش گیرید و از من تعلیم یابید.»

در واقع، همین معنای شاگرد بودن است؛ «شاگرد» یعنی «آموزنده». شاگردان عیسی کسانی هستند که از زندگی و تعلیم او می‌آموزند و از نمونهٔ او پیروی می‌کنند.

به همین دلیل، هنگامی که عیسی در شب پیش از مرگش پاهای شاگردانش را شست، فرمود:

«پس اگر من که سرور و استاد شمایم پاهای شما را شستم، شما نیز باید پاهای یکدیگر را بشویید. من با این کار، سرمشقی به شما دادم تا شما نیز همان‌گونه رفتار کنید که من با شما کردم» (یوحنا ۱۴:۱۳-۱۵).

گرچه ما نمی‌توانیم شایستگیِ فدیه‌بخشِ زندگی و مرگ مسیح را تکرار کنیم، اما می‌توانیم - و در حقیقت خواهیم توانست - محبتِ فروتنانه و ایثارگرانه‌ای را که او نشان داد، تقلید نماییم؛ خواه در آن هنگام که حوله‌ای بر کمر بسته بود و خواه زمانی که بدنش بر صلیب میخکوب شده بود.

دعوت رسولان برای شبیه شدن به مسیح

رسولان نیز ما را تشویق می‌کنند که عیسی را الگوی خود قرار دهیم.

پولس می‌گوید:

«همان طرز فکر را داشته باشید که مسیحْ عیسی داشت…» (فیلیپیان ۵:۲-۸).

سپس مسیر فروتنیِ مسیح و جلالِ صلیب و قیام را شرح می‌دهد.

به همین ترتیب، یوحنا در رسالهٔ اول خود می‌نویسد:

«آن که می‌گوید در او می‌ماند، باید همان‌گونه رفتار کند که عیسی رفتار می‌کرد» (اول یوحنا ۶:۲).

یعنی در مسیر محبتِ فداکارانه و جلال‌دهندۀ خدا گام بردارد.

قدرت روح مسیح که در ما ساکن است

پس برای ما مسیحیان، زندگیِ «خداپسندانه» به چه معناست؟

پولس در اول تیموتائوس ۱۶:۳ این حقیقت را به‌زیبایی بیان می‌کند:

«به‌یقین که راز دینداری بس عظیم است.» بله خداپسندی. این شامل چه چیزی می­شود؟

ممکن است انتظار فهرستی از فضایل یا اعمال نیک را داشته باشیم. اما در عوض، پولس با محوریت الگوی خدای-انسان برای زندگی خداپسندانه مستقیما به شخصِ عیسی اشاره می‌کند و سرودی دربارهٔ او می‌سراید:

«در جسم ظاهر شد، 

به واسطۀ روح تصدیق گردید، 

فرشتگان او را دیدند،

بر قومها موعظه شد،

جهانیان به او ایمان آوردند، 

و با جلال، بالا برده شد.»

می‌خواهی بدانی خداپسندی چیست؟ به عیسی نگاه کن. او «تجسم خداپسندی/دینداری» است.

به همین دلیل، مسیحیان غالبا عواطف و اعمال خداپسندانه را «شبیه مسیح بودن» نامیده‌اند. در مرکز ایمان ما، عملِ فدیه‌بخش و تکرارنشدنیِ او قرار دارد؛ و عالی‌ترین نمونهٔ زندگی مسیحی، زندگی انسانیِ شگفت‌انگیز و قابل تقلید اوست.

ما اناجیل را می‌خوانیم و از حرکات او شگفت‌زده می‌شویم. با حیرت به کار بی‌بدیل او برای گناهکاران می‌نگریم و سر تعظیم فرود می­آوریم. او را مشاهده می‌کنیم که چگونه رفتار می‌کند، دعا می‌نماید، موعظه می‌کند، شفقت نشان می‌دهد، برای استراحت کناره می‌گیرد و سپس بازمی‌گردد تا فیض را خدمت کند.

ما محبت، صبر و حکمت او را نظاره می‌کنیم، و از طریق قدرت روحی که در ما ساکن است، می‌کوشیم بر آثار قدم‌هایش پای نهیم.