بت‌پرستی چیست؟

وقتی مردم واژهٔ «بت‌پرستی» را می‌شنوند، چیزهای متفاوتی به ذهنشان می‌آید. برخی آیین­های باستانی‌ای را تصور می‌کنند که در آن پرستندگان در برابر تندیس‌های تراشیده‌شده سجده می‌کنند. برخی دیگر به طرفدارانی فکر می‌کنند که چگونه از بازیگران، ورزشکاران یا موسیقی‌دانان محبوب خود «بت» می‌سازند. عده‌ای نیز این واژه را به صورت استعاره‌ای برای وسواس و دلبستگی افراطی به کار می‌برند.

پس بت‌پرستی واقعا چیست؟

در اصل، بت‌پرستی یعنی پرستیدنِ چیزی آفریده‌شده به جای آفریدگار.

چرا خدا تا این اندازه نسبت به این موضوع حساس می­باشد؟ پاسخ ساده است: خدا نسبت به بت‌پرستی حساس است، زیرا نسبت به پرستش حساس است.

گاهی این حقیقت برای خوانندگان مدرن ناخوشایند به نظر می‌رسد، زیرا ممکن است خدا را همچون موجودی خودشیفته تصور کنند که به طور ناسالمی به پرستیده شدن اعتیاد دارد. اگر خدا مخلوقی در میان مخلوقات بود، و نه خود آفریدگار، چنین تصوری درست می‌بود. اما خدا خالق است، نه بخشی از آفرینش. او ما را آفرید تا او را پرستش کنیم. این امری درست و نیکوست، زیرا تنها خدا شایستهٔ پرستش است.

اما اگر این حقیقت را وارونه کنیم - اگر خدا جلال و حرمت خود را حفظ و اعلام نکند - دیگر همچون خدا رفتار نکرده است. مشکل اینجاست که انسان‌ها اغلب خدا را مانند یکی از مخلوقات می‌پندارند، و در همان حال، با آفرینش همچون خدا رفتار می‌کنند؛ یعنی چیزی شایستهٔ پرستش.

در حقیقت، هم بالا بردن مقام مخلوق و هم پایین آوردن مقام خالق، هر دو نادرست‌اند. این همان بت‌پرستی است.

پولس رسول، بت‌پرستی را نوعی «معامله» یا «مبادله» توصیف می‌کند. به جای آنکه جلال به خدا داده شود، آن جلال با تصاویر و اشیای مخلوق عوض می‌شود. پولس می‌گوید انسان‌ها:

«حقیقتِ خدا را با دروغ معاوضه کردند و مخلوق را به جای خالق پرستش و خدمت نمودند، خالقی که تا ابد او را سپاس باد. آمین» (رومیان ۲۵:۱).

مبادلۀ جلال خدا با بت‌ها مانند سنجیدن ارزش خدا روی ترازو می­باشد. پرستنده، به جای دیدن جلال خدا (یعنی وزن، ارزش و حقیقت بی‌نهایت او)، به این نتیجه می‌رسد که ارزش او کمتر از یک موجود مخلوق است (یعنی در مقایسه با خدا، چیزی سبک، پوچ و تهی).

این مبادله، اوج حماقت است.

تصور کنید کسی فیلی را در یک کفۀ ترازو و پری را بر کفۀ دیگر ترازو بگذارد و نتیجه بگیرد که پر سنگین‌تر است. بدیهی است که چنین شخصی با واقعیت بیگانه است. چگونه ممکن است کسی چنین فکر کند؟ چگونه ممکن است خدا را با بتی جایگزین کنیم؟ تنها از طریق تعویض حقیقت خدا با دروغ.

وقتی انسان مکاشفهٔ خدا را دربارهٔ ذات و شخصیتش سرکوب می‌کند، به نتیجه‌گیری‌های نادرست و اشتباه می‌رسد (رومیان ۱۸:۱).

برای محافظت از ما در برابر بت‌پرستی و برای ترویج پرستش حقیقی، خداوند در کلام خود چنین فرمان می‌دهد:

«مَنَم یهوه خدای تو، که تو را از سرزمین مصر، از خانهٔ بندگی، بیرون آوردم.

تو را خدایانِ غیر جز من مباشد» (خروج ۲:۲۰-۳).

این بخش آشنا، عمدا در ابتدای ده فرمان قرار گرفته است. هیچ کس و هیچ چیز نباید جایگاه برتر و شایستهٔ خدا را اشغال کند.

اما در سراسر کتاب مقدس چه می‌بینیم؟

حتی در همان کتاب خروج، قومی که از مصر نجات یافته بودند، خدایی از طلای خود ساختند و آن را پرستش کردند (خروج ۳۲). بعدها نیز یِرُبعام پادشاه، از ترس از دست دادن قدرت، همین بت‌پرستی را تکرار کرد و نظام پرستشیِ ساختگیِ خود را بنا نمود. آنان جلال خدا را کنار گذاشتند و ساختهٔ دست خود را پرستیدند:

«هان، خدایان شما، ای اسرائیل، که شما را از سرزمین مصر بیرون آوردند!» (اول پادشاهان ۲۸:۱۲).

این نمونه‌های مشهور همچون تابلوهای نئونِ هشداردهنده می‌باشند که ما را از بت‌پرستی برحذر می‌دارند.

خدا از بت‌پرستی نفرت دارد، زیرا عاشق جلال خویش است. و خدا عاشق جلال خود می­باشد، زیرا آن جلال نیکوست.

بسیاری گفته‌اند که فرمان اول، بنیاد نه فرمان دیگر است، زیرا نافرمانی از سایر فرمان‌ها در واقع، روی گرداندن از خدای حقیقی و روی آوردن به بت‌هاست. این نشان می‌دهد که بت‌پرستی تا چه اندازه می‌تواند گسترده و پنهان باشد.

ما معمولا بت‌پرستی را فقط سجده کردن در برابر تندیس‌ها می‌دانیم، اما بت‌پرستی می‌تواند به شکل آرزو کردن چیزی باشد که دیگری دارد و تو نداری (خروج ۱۷:۲۰).

وقتی مسیحی می‌شویم، از بت‌ها روی برمی‌گردانیم تا خدای زنده را خدمت کنیم (اول تسالونیکیان ۹:۱)، اما این پایان نبرد نیست. ما باید همچنان از بت‌ها دوری کنیم (اول قرنتیان ۱۴:۱۰) و بکوشیم خود و دیگران را از آنها دور نماییم (اول یوحنا ۲۱:۵).

پولس رسول نمونه‌ای مناسب و چالش‌برانگیز برای ما ارائه می‌دهد. هنگامی که در آتن قدم می‌زد و منتظر همکاران خدمتی خود بود، به اطراف شهر نگاه کرد. اما به جای آنکه تحت تاثیر معماری شهر قرار گیرد، از بت‌پرستی گستردهٔ آن به‌شدت آزرده شد (اعمال ۱۶:۱۷).

پولس چنان نسبت به جلال خدا غیرت داشت که ناراحت می‌شد وقتی می‌دید خدا آن احترامی را که شایستهٔ اوست دریافت نمی‌کند. در نتیجه، او برخاست و انجیل را به همهٔ اطرافیانش اعلام کرد.

این محبت به جلال خدا، محافظی نیرومند در برابر بت‌پرستی است. پس بسیار دربارهٔ ارزش مطلق و برتر خدا نسبت به همه چیز تامل کنید. دربارهٔ وفاداری بی‌نقص او، محبت بی‌دریغش، فیض پایان‌ناپذیرش، عدالت تغییرناپذیرش، نیکویی فسادناپذیرش، حکمت بی‌عیبش و شخصیت دگرگون‌ناشدنی‌اش تفکر کنید.

چه کسی مانند اوست؟

و سپس بیندیشید که چگونه در عیسای مسیح، همین خدا تو را می‌شناسد و محبت می‌کند.

باشد که دعا کنیم خدا ما را یاری دهد تا آن حرمت و جلالی را که شایستهٔ اوست به او بدهیم، و از هر چیز دیگری که بخواهد جای او را بگیرد، ناراحت و ناآرام باشیم.